მედიცინისა და ტექნოლოგიების გზაჯვარედინზე ნამდვილი სენსაცია მოხდა. პროექტის ფარგლებში, რომელსაც faceid creator brain ai ეწოდება, Apple-ის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ბიომეტრიული ტექნოლოგიის თანაავტორი სრულიად ახალ სიმაღლეებს უმიზნებს. კომპანია Hemispheric-მა, რომელიც 6 წლის განმავლობაში საიდუმლოდ მუშაობდა, ფართო საზოგადოებას წარუდგინა უნიკალური ხელოვნური ინტელექტი, სახელად Descartes. ეს არის პირველი ე.წ. NeuroAI მოდელი, რომლის უმთავრესი ამოცანაც ადამიანის ტვინის არაინვაზიური ანალიზი, მისი ელექტრული სიგნალების გაშიფვრა და ფსიქიკური ჯანმრთელობის ობიექტური შეფასებაა.
ამ ამბიციური სტარტაპის უკან დგანან გამოცდილი ნეირომეცნიერი ჰაგაი ლალაზარი (Hagai Lalazar) და გიდი ლიტვინი (Gidi Littwin) — კომპანია RealFace-ის თანადამფუძნებელი (რომელიც Apple-მა 2017 წელს იყიდა) და FaceID ბიომეტრიული სისტემის ერთ-ერთი მთავარი შემქმნელი. მათმა გუნდმა ადრეულ ეტაპზე უკვე მოიზიდა $52-მილიონიანი ინვესტიცია წამყვანი ფონდებისგან, რათა სამედიცინო სფეროში არსებული ყველაზე დიდი ბრმა წერტილი — ადამიანის ტვინი — ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით სრულად ხილვადი გახადონ.
რატომ არის ტვინის ანალიზი დღემდე პრობლემა?
ადამიანის სხეულის თითქმის ყველა ორგანოსთვის, იქნება ეს გული, ფილტვები თუ თირკმელები, მედიცინას ათწლეულებია გააჩნია ზუსტი, ობიექტური და რაოდენობრივი ტესტები (მაგალითად, კარდიოგრამა ან სისხლის ანალიზი). ტვინის შემთხვევაში კი სურათი სრულიად განსხვავებულია. ისეთი ფართოდ გავრცელებული პრობლემები, როგორიცაა კლინიკური დეპრესია, შფოთვა, პოსტტრავმული სტრესული აშლილობა (PTSD), შიზოფრენია ან ალცჰაიმერის დაავადების საწყისი ეტაპები, დღემდე ძირითადად სუბიექტური კითხვარებითა და ექიმის პირადი დაკვირვებით დიაგნოსტირდება.
სწორედ ამ გამოწვევას პასუხობს descartes neuroai model, რომელიც 6 მილიარდი პარამეტრისგან შედგება. ისტორიულად, ნეიროტექნოლოგიების მთავარი დაბრკოლება იყო ის, რომ ადამიანების ტვინის სიგნალები ინდივიდუალურია, როგორც ფიფქები. ერთი და იგივე ემოცია ან ფიქრი სხვადასხვა ადამიანის EEG (ელექტროენცეფალოგრამა) აპარატზე სრულიად სხვაგვარად გამოიყურება. Hemispheric-მა ამ პრობლემას მასშტაბით უპასუხა: მათმა ნეიროქსელმა გაიარა სწავლება 100,000-ზე მეტი მონაწილისგან მიღებულ 250,000 საათზე მეტ ნეირო-მონაცემზე, რაც მას უპრეცედენტო სიზუსტეს ანიჭებს.
როგორ მუშაობს Descartes პრაქტიკაში?
პლატფორმის მუშაობის პრინციპი მაქსიმალურად მარტივი და უსაფრთხოა პაციენტებისთვის. მას არ სჭირდება ილონ მასკის Neuralink-ის მსგავსი ტვინის იმპლანტები ან ქირურგიული ჩარევა.
-
EEG მონაცემების შეგროვება: პაციენტები ასრულებენ სპეციალურად შემუშავებულ თამაშის მსგავს ტესტებს, სანამ ჩვეულებრივი, არაინვაზიური სამედიცინო EEG აპარატურა მათი ტვინის ელექტრულ აქტივობას იწერს.
-
ალგორითმული ანალიზი: Descartes მოდელი ამუშავებს ამ რთულ სიგნალებს. ზუსტად ისე, როგორც ChatGPT შიფრავს ტექსტის კონტექსტს, ეს ხელოვნური ინტელექტი თარგმნის ტვინის ტალღებს კონკრეტულ, ციფრულ და ობიექტურ მაჩვენებლებში.
-
ზუსტი დიაგნოსტიკა: მიღებული რაოდენობრივი პასუხები ექიმებს საშუალებას აძლევს, ადრეულ ეტაპზევე აღმოაჩინონ დარღვევები, პაციენტის ინდივიდუალურ პროფილს მოარგონ მკურნალობა და ზუსტად აკონტროლონ თერაპიის პროგრესი.
გუნდი, რომელმაც შექმნა FaceID-ისა და Apple Vision Pro-ს საბაზისო კოდები, დარწმუნებულია, რომ ხელოვნური ინტელექტის ეს ახალი თაობა მენტალური და ნევროლოგიური პრობლემების მქონე ადამიანებს წლობით გაგრძელებულ „ცდისა და შეცდომის“ მეთოდით მკურნალობას აარიდებს თავიდან.
პროექტის სამომავლო გეგმები
კომპანია Hemispheric, რომლის შემადგენლობაშიც დღეს 112-ზე მეტი წამყვანი სპეციალისტი მუშაობს ნეირომეცნიერების, კლინიკური მედიცინისა და AI ინფრასტრუქტურის მიმართულებით, აქტიურად თანამშრომლობს ფარმაცევტულ გიგანტებთან, სამთავრობო სტრუქტურებთან და წამყვან კლინიკებთან.
გარდა ამისა, პროექტის ავტორებმა Descartes-ის შესაძლებლობები უკვე წარუდგინეს აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციის (FDA) სამედიცინო მოწყობილობების დეპარტამენტს. მათი უპირველესი მიზანია, მიიღონ ოფიციალური ნებართვები და ეს რევოლუციური ტექნოლოგია ხელმისაწვდომი გახადონ მთელი მსოფლიოს მასშტაბით, რათა ადამიანების ჯანსაღი სიცოცხლის ხანგრძლივობა კიდევ რამდენიმე ათწლეულით გაიზარდოს.
