White Dwarf: დედამიწის გადარჩენის 1 გასაოცარი კოსმოსური სცენარი

სამყაროს გლობალურ აღსასრულზე ფიქრისას, კაცობრიობისთვის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული, მისტიკური და საშიში მეცნიერული სცენარი ასე გამოიყურება: რამდენიმე მილიარდი წლის შემდეგ ჩვენი დედავარსკვლავი სრულად ამოწურავს თავის ბუნებრივ წყალბადის მარაგს, დაიწყებს კოლოსალურ გაფართოებას, გადაიქცევა ე.წ. „წითელ გიგანტად“ და გზად ყველაფერს, მათ შორის ჩვენს საყვარელ დედამიწასაც, მცხუნვარე ორთქლად აქცევს. ეს კატასტროფა ბოლო დრომდე გარდაუვალ ფაქტად მიიჩნეოდა.

თუმცა, ასტროფიზიკოსების უახლესი და ყოვლისმომცველი კვლევა, რომელიც White Dwarf (White Dwarf) ვარსკვლავური ევოლუციის ფაზებს ეხება, გვაიმედებს, რომ ჩვენი მშობლიური პლანეტის ბედი შესაძლოა სულაც არ იყოს ასეთი ტრაგიკული და ფატალური. თანამედროვე კოსმოლოგიაში (Cosmology) აღმოჩნდა რეალური ფიზიკური სცენარი, რომლის მიხედვითაც დედამიწა ამ გალაქტიკურ კატასტროფას წარმატებით დააღწევს თავს და კოსმოსურ სივრცეში გადარჩება.

1. როგორ მუშაობს ვარსკვლავური „დიეტა“ და გრავიტაციის კანონები?

იმისათვის, რომ სიღრმისეულად გავიგოთ, თუ ზუსტად როგორ გადაურჩება დედამიწა მზის გიგანტურ გაფართოებას, ჩვენ უნდა შევხედოთ ფიზიკის ფუნდამენტურ და უმარტივეს კანონებს. როდესაც ვარსკვლავი საგრძნობლად ბერდება და წითელ გიგანტად იქცევა, ის მხოლოდ გეომეტრიულ ზომაში კი არ იზრდება, არამედ პარალელურად კარგავს საკუთარ კოსმოსურ მასასაც. ეს არის უმნიშვნელოვანესი ნიუანსი, რომელიც ბევრ ძველ თეორიაში გამოტოვებული იყო.

ჩვენი ცენტრალური მზე სიცოცხლის ბოლო ციკლში მუდმივად გამოიმუშავებს ულტრაძლიერ, კოსმოსურ ე.წ. „ვარსკვლავურ ქარს“ და გარემომცველ სივრცეში უზარმაზარი რაოდენობით მატერიას ისვრის. საკუთარი მასის ამგვარ კატასტროფულ დაკარგვასთან ერთად, მზის გრავიტაციული მიზიდულობის საერთო ძალაც, რომელიც პლანეტებს აკავებს, საგრძნობლად სუსტდება. სწორედ ეს პროცესი უხსნის გზას პლანეტარულ გადაადგილებას.

2. ორბიტალური მიგრაცია: პლანეტის დიდი გაქცევა მზისგან

რა მოხდება უშუალოდ იმ მომენტში, როდესაც მზის მიზიდულობის ძალა კრიტიკულ ზღვრამდე შესუსტდება? პასუხი ასტრონომიულ Cosmology (Cosmology) კვლევებშია გაწერილი და ის ორ ძირითად ეტაპს მოიცავს:

• ორბიტის კარდინალური შეცვლა: ვინაიდან ცენტრალური ვარსკვლავის მიზიდულობა მკვეთრად მოკლებულ იქნება, დედამიწა და მისი უახლოესი მეზობელი პლანეტები ნელ-ნელა, სპირალურად დაიწყებენ გარე, ბევრად უფრო შორს მდებარე ორბიტებზე გადანაცვლებას.

• უსაფრთხო დისტანციის დაკავება: ჩვენი პლანეტა ფაქტობრივად ბუნებრივად „გაიქცევა“ კოსმოსის სიღრმეში, რითაც თავიდან აიცილებს მზის გაფართოებულ, უკიდურესად ცხელ და ტოქსიკურ ზედაპირთან პირდაპირ ფიზიკურ კონტაქტს.

ცნობილი ასტროფიზიკოსების მიერ ჩატარებული მათემატიკური გამოთვლებით, ეს მასშტაბური ორბიტალური მიგრაცია სრულიად საკმარისი აღმოჩნდება იმისთვის, რომ დედამიწა ფიზიკურად გადაურჩეს მზის გავარვარებულ ბირთვში შთანთქმასა და სრულ განადგურებას.

3. გადარჩენილი, მაგრამ ყინულოვანი სამყარო: ახალი რეალობა

მიუხედავად იმისა, რომ დედამიწა ფიზიკურად არ დაიშლება და არ აორთქლდება, ეს კოსმოსური „დიდი გაქცევა“ ჩვენს პლანეტაზე მაინც წარუშლელ ბიოლოგიურ კვალს დატოვებს. მას შემდეგ, რაც მზე თავის დინამიკურ წითელი გიგანტის ფაზას სრულად დაასრულებს, ის საბოლოოდ ჩაქრება. მისი ნარჩენი ნაწილი შეიკუმშება და გადაიქცევა პატარა, მკვდარ, მაგრამ სტაბილურ ვარსკვლავად — რომელსაც ასტრონომიაში White Dwarf (White Dwarf) ეწოდება.

ამ ფატალურ ეტაპზე დედამიწა აღმოჩნდება ბევრად უფრო შორს თავისი პირვანდელი სითბოსა და სინათლის წყაროსგან, რომელიც უკვე ისედაც პრაქტიკულად მკვდარი, ბნელი და ცივი იქნება. ჩვენი ერთ დროს აყვავებული პლანეტა გადაიქცევა მარადიულ ყინულოვან, წყვდიადით მოცულ უსიცოცხლო კოსმოსურ უდაბნოდ. მსოფლიო ოკეანეები მთლიანად, ზედაპირიდან ფსკერამდე გაიყინება და სიცოცხლე ისეთი ფორმით, როგორსაც დღეს ვიცნობთ, ვეღარ იარსებებს.

4. რატომ არის ეს ასტროფიზიკური კვლევა მნიშვნელოვანი კაცობრიობისთვის?

ეს უახლესი აღმოჩენა ასტრონომებსა და მეცნიერებს ეხმარება, რომ ბევრად უკეთ გაიგონ ჩვენი გალაქტიკის შორეული ეგზოპლანეტების ევოლუცია და მათი განვითარების ციკლები. სხვა შორს მდებარე ვარსკვლავურ სისტემებზე დაკვირვებისას, თანამედროვე ტელესკოპების მეშვეობით მეცნიერები ხშირად პოულობენ ძალიან ძველ, მყარ პლანეტებს, რომლებიც კვლავინდებურად სტაბილურად ბრუნავენ თავიანთი ჩამქრალი ვარსკვლავების გარშემო.

ეს კოსმოსური ფაქტები არის პირდაპირი და უტყუარი მტკიცებულება იმისა, რომ პლანეტარული მიგრაციის პროცესი ჩვენს სამყაროში სრულიად ბუნებრივი და ჩვეულებრივი მოვლენაა. შესაბამისად, დედამიწის გადარჩენის შანსები თეორიიდან რეალურ ფიზიკურ კანონზომიერებად იქცევა, რაც მეცნიერულ საზოგადოებას ახალ კვლევით სტიმულს აძლევს.

შეჯამება: 5 მილიარდი წელი ახალი სახლის საპოვნელად

ასე რომ, გალაქტიკური და გლობალური მასშტაბით საკმაოდ კარგი, საინტერესო და ერთგვარად დაიმედებელი სიახლე გვაქვს: ჩვენს საყვარელ პლანეტას უახლოესი 5 მილიარდი წლის განმავლობაში კოსმოსში გაფართოებული მზე ნამდვილად ვერ გადაყლაპავს და ვერ აქცევს უსიცოცხლო ორთქლად. თუმცა, მანამდე კაცობრიობას სრულიად საკმარისი, გიგანტური დრო აქვს იმისთვის, რომ მაქსიმალურად განავითაროს მოწინავე კოსმოსური ტექნოლოგიები, ააგოს მძლავრი ხომალდები და სხვა, ბევრად უფრო თბილი, ახალგაზრდა, ენერგიული და სტაბილური ვარსკვლავური სისტემებისკენ მიმავალი უსაფრთხო, ახალი გზა იპოვოს.

ეს ფიზიკური სცენარი გვაძლევს შანსს, რომ არ შევეგუოთ გარდაუვალ ყინულოვან სიკვდილს. ჩვენს ხელთ არსებული მილიარდობით წელიწადი კაცობრიობის ისტორიაში უდიდესი საჩუქარია. ნაცვლად იმისა, რომ შიშით ველოდოთ, თუ როდის ამოწურავს მზე თავის რესურსებს, ჩვენ შეგვიძლია ეს პერიოდი მეცნიერულ რევოლუციად ვაქციოთ.

საბოლოო ჯამში, თეთრი ჯუჯის გარშემო მბრუნავი დედამიწა იქნება ძველი ცივილიზაციის დიდებული ძეგლი, მანამდე კი ჩვენი მოვალეობაა, რომ სიცოცხლის ნაპერწკალი შორეულ გალაქტიკებში გადავიტანოთ და სამყაროს სიღრმეში ახალი, უსაფრთხო თავშესაფარი შევქმნათ მომავალი თაობებისთვის.

მოგეწონა სტატია? გაუზიარე სხვებს ქვემოთ განთავსებული ღილაკების მეშვეობით, ამით საიტს დაეხმარები განვითარებაში, მადლობა წინასწარ